17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 26. yılında açıklama yapan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, geçen yıllara rağmen Türkiye’nin depreme yeterince hazırlanmadığını vurguladı. Açıklamada, “Depremler kaçınılmaz, ancak afetler önlenebilir. İhmal can alıyor” denildi.
“Marmara Depremi Toplumsal Travmaya Dönüştü”
Açıklamada, Marmara Depremi’nin nüfus ve sanayinin yoğun olduğu geniş bir bölgeyi etkilediği, büyük can ve mal kayıplarına yol açtığı, uzun süren ekonomik yıkımın yanı sıra toplumsal travmaya neden olduğu belirtildi. Aradan geçen 26 yıla rağmen özellikle İstanbul ve Marmara bölgesinde deprem endişesinin devam ettiği vurgulandı.
Silivri Depremi Endişeleri Tazeledi
23 Nisan 2025’te Marmara Denizi’nde Silivri açıklarında meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depremin, İstanbul’un depreme hazırlığı konusunda yeniden soru işaretleri oluşturduğuna dikkat çekildi.
“Yanlış Tartışma Zemini” Eleştirisi
Oda, deprem sonrası tartışmaların depremin yeri, zamanı ve büyüklüğüne indirgenmesinin yanlış olduğunu belirterek, asıl odak noktasının kentlerin depreme hazırlıksızlığı ve güvenli yapılaşma ihtiyacı olması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin Deprem Gerçeği
Son 100 yılda Türkiye’de 85 yıkıcı deprem meydana geldiği, yaklaşık 85 bin insanın hayatını kaybettiği hatırlatıldı. Nüfusun %96’sının deprem riski altındaki bölgelerde yaşadığı, TBMM ve Çevre Bakanlığı verilerine göre 6 milyon yapının riskli olduğu, bunun da toplam yapı stokunun %60’ına denk geldiği ifade edildi.
26 Yılda Hedeflere Ulaşılamadı
1999 depremi sonrası hazırlanan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı ile 2023 yılına kadar Türkiye’nin depreme hazır hale getirilmesinin hedeflendiği, ancak 2017’ye kadar tamamlanması gereken yapı stoku envanterinin bile bitirilemediği belirtildi.
Kentsel Dönüşümde Yavaş İlerleme
2012’de başlayan kentsel dönüşüm çalışmalarında, bugüne kadar riskli yapılardan yalnızca %4’ünün yenilendiği açıklandı. Toplanan 40,2 milyar dolar Özel İletişim Vergisi gelirine rağmen bu dönüşümün hızlandırılmadığı eleştirildi.
6 Şubat Depremleri ve 30 Ay Sonra Durum
6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 30 ay geçmesine rağmen bölgede geçici barınma, altyapı, eğitim ve sağlık hizmetlerinde eksikliklerin sürdüğü ifade edildi. Planlanan 1241 okuldan sadece 524’ünün tamamlandığı bilgisi paylaşıldı.
“Afetler Önlenebilir”
Oda, bilimsel bilgi ve mühendislik birikimi ile güvenli kentler inşa etmenin mümkün olduğunu, bunun için kaynakların doğru kullanılması ve kamusal denetimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamanın sonunda şu çağrı yapıldı:
“Deprem doğal bir olaydır, afete dönüşmesi ise insan kaynaklıdır. Daha fazla geç kalmadan, bir tek can daha yitirmeden bilimin rehberliğinde harekete geçilmelidir.”
News
