Son günlerde Kahramanmaraş kamuoyunda Arasa (Cığcığı) Camii üzerinden yapılan bazı tartışmalar, meselenin teknik ve tarihsel boyutunun yeterince bilinmediğini ortaya koymaktadır. “Tarihi cami yıkıldı” şeklindeki tepkilerin aksine, yaşanan süreç bir yıkım değil, tarihi unsurların korunarak geleceğe taşınması sürecidir.
Tarihi Yapının Aslı Zaten 1980’de Ortadan Kalkmıştı
Arasa (Cığcığı) Camii, ilimiz merkezinde Hayrullah Mahallesi 1447 ada 13 parselde yer almakta olup, 1985 yılında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Caminin mülkiyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne aittir.
Caminin ilk inşa tarihi 17. yüzyılın ikinci yarısına dayanmaktadır. Ancak kamuoyunda çoğu zaman göz ardı edilen önemli bir gerçek vardır:
Bu cami, 1980 yılında, minaresi ve kuzey duvarı hariç olmak üzere tamamen yıkılmış, yerine betonarme bir yapı inşa edilmiştir. Yani bugün “tarihi cami” olarak algılanan yapı, aslında yaklaşık 45 yıllık betonarme bir binadır.
Tescilli Olan Yapı Değil, Sadece İki Tarihi Unsurdu
Resmi kayıtlara göre caminin kültür varlığı olarak tescilli bölümü, yalnızca minaresi ve kuzey duvarıdır. Caminin geri kalan kısmı, tarihi özellik taşımayan betonarme yapıdan oluşmaktadır.
Dolayısıyla yıkıldığı iddia edilen bölüm, zaten 1980 sonrası yapılmış, tarihi nitelik taşımayan ve mimari özgünlüğünü yitirmiş bir yapıdır.
Deprem Hasarı ve Bilimsel Zorunluluk
Arasa Camii, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerde ciddi hasar almıştır. Yapılan teknik incelemelerde, mevcut haliyle restorasyonunun mümkün ve güvenli olmadığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle, asıl korunması gereken tescilli unsurlar olan minare ve kuzey duvarı, zarar görmemeleri için kontrollü şekilde sökülerek yeniden kullanılmak üzere güvenli bir alana taşınmıştır. Bu uygulama, dünya genelinde kültür varlıklarının korunmasında kullanılan bilimsel bir yöntemdir.
Aslına Uygun Şekilde Yeniden İnşa Edilecek
Camiye ait restorasyon ve rekonstrüksiyon projeleri hazırlanmış olup, yapı aslına uygun mimari anlayışla yeniden inşa edilecektir. Bu sayede hem deprem güvenliği sağlanacak hem de cami, tarihsel kimliğine uygun şekilde gelecek nesillere aktarılacaktır.
Burada amaç; tarihi yok etmek değil, tarihi doğru şekilde yaşatmaktır.
Siyaset Üzerinden Değil, Gerçekler Üzerinden Bakılmalı
Kamuoyunda oluşan tepkilerin önemli bir kısmı, “tarihi cami yıkıldı” algısından kaynaklanmaktadır. Oysa ortada yıkılan bir Osmanlı eseri değil, 1980 yılında yapılmış ve tarihi özelliğini yitirmiş betonarme bir yapı vardır.
Korunan, taşınan ve yeniden kullanılacak olan ise caminin gerçek tarihi mirasıdır.
Sonuç: Yıkım Değil, İhya
Arasa (Cığcığı) Camii özelinde yaşanan süreç;
- Tarihi eseri yok etme değil,
- Deprem sonrası zorunlu müdahale,
- Bilimsel ve hukuki koruma,
- Aslına uygun yeniden inşa sürecidir.
Tarihe sahip çıkmak, onu olduğu gibi korumak kadar, doğru yöntemlerle geleceğe aktarmayı da bilmekten geçer.
News
