İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Kahramanmaraş Temsilciliği, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde yaptığı basın açıklamasında, Türkiye’de deprem riskinin bilinen bir gerçek olduğuna dikkat çekerek yapı güvenliği ve risk azaltma politikalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
İMO Kahramanmaraş Temsilciği Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Temsilci Uygar Gündeşli, 6 Şubat depremlerinde on binlerce vatandaşın hayatını kaybettiğini hatırlatarak, bu tarihin yalnızca bir anma günü değil, aynı zamanda ihmallerin ve yanlış uygulamaların sonuçlarının değerlendirilmesi gereken önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Deprem Gerçeği Görmezden Gelinemez
Türkiye’nin deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatan Gündeşli, depremlerin beklenmedik afetler olmadığını ifade etti. Depremin ne zaman ve nerede olacağının tam olarak belirlenemese de etkilerinin büyük ölçüde azaltılabileceğini belirten Gündeşli, yıkımın büyüklüğünün deprem şiddetinden çok yapı kalitesi, denetim mekanizmaları ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu kaydetti.
Orta Büyüklükteki Depremler Bile Yıkıma Yol Açıyor
Açıklamada, Türkiye’de orta büyüklükteki depremlerin dahi ciddi hasarlara neden olduğu vurgulandı. Balıkesir Sındırgı’da 2025 yılında meydana gelen 6 ve 6.1 büyüklüğündeki depremler sonucunda yüzlerce binanın ağır hasar aldığı hatırlatıldı. Ayrıca Silivri açıklarında meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki depremin İstanbul ve Marmara Bölgesi’nde ciddi endişe yarattığına dikkat çekildi. Deprem sonrası iletişim ağlarının çökmesi ve toplanma alanlarının yetersizliği ise olası büyük bir deprem için risklerin sürdüğünü ortaya koydu.
Riskli Yapı Stoku Büyük Tehlike Oluşturuyor
Türkiye’de yapı stokunun önemli bir bölümünün deprem riski altında olduğunu ifade eden Gündeşli, özellikle 2000 yılı öncesi yapılan binaların büyük risk taşıdığına dikkat çekti. Yanlış zemin tercihleri, imar afları, kaçak yapılar ve mühendislik hizmeti alınmadan inşa edilen yapıların olası depremlerde ciddi tehlike oluşturduğu vurgulandı.
TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu raporuna da değinilen açıklamada, Türkiye genelinde 6 ila 7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiğinin altı çizildi. Buna rağmen halen kapsamlı bir yapı envanterinin oluşturulamadığına dikkat çekildi.
Yıkılan Binaların Büyük Bölümü Eski Yapılar
Kahramanmaraş özelinde paylaşılan verilerde, 6 Şubat depremlerinde kentte bulunan 239 bin 159 binadan 7 bin 491’inin yıkıldığı ve bu oranın yüzde 3,2’ye karşılık geldiği belirtildi. Yıkılan binaların yüzde 96’sının ise 2000 yılı öncesinde inşa edildiği ifade edilerek, yıkımın büyük oranda riskli yapı stokunda yoğunlaştığı kaydedildi.
Mühendisler Hedef Gösterilmemeli
Deprem sonrası yıkımların sorumluluğunun meslek mensuplarına yüklenmesinin doğru olmadığını belirten Gündeşli, yapıların kullanım süreçlerinin mühendisler tarafından sürekli denetlenemeyeceğini ifade etti. Binaların da diğer üretim ürünleri gibi belirli bir kullanım ömrü olması gerektiğini belirten Gündeşli, yapı üzerindeki karar yetkisinin malik ve yetkili idarelerde olduğunu söyledi. Yanlış bilirkişi raporlarının da bazı mühendislerin yargı süreçleriyle karşı karşıya kalmasına neden olduğu dile getirildi.
Kentsel Dönüşüm Çalışmaları Yaygınlaştırılmalı
İMO, Kahramanmaraş’ta depreme dayanıklı yapı stokunun artırılması gerektiğine dikkat çekerek, İstanbul’da yürütülen “Kentsel Dönüşümde Yarısı Bizden” kampanyasına benzer uygulamaların Kahramanmaraş’ta da hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Afet Hazırlığı Deprem Öncesi Planlanmalı
Açıklamada, afet yönetiminin yalnızca arama kurtarma çalışmalarıyla sınırlı kalmaması gerektiği vurgulandı. Okullar, hastaneler, kamu binaları ve altyapı sistemlerinin güvenliğinin şeffaf şekilde paylaşılması gerektiği ifade edildi. Afet yönetiminin risk azaltma ve hazırlık süreçleriyle ölçülmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Toplanma Alanları Yetersiz Kalıyor
Deprem toplanma alanlarının birçok kentte yetersiz olduğu ve bazı alanların imar değişiklikleriyle yapılaşmaya açıldığı belirtilen açıklamada, bu alanların yalnızca boş araziler olmadığı; geçici barınma, su, elektrik, ısınma ve hijyen ihtiyaçlarını karşılayabilecek altyapıya sahip olması gerektiği vurgulandı.
“Afetler Kader Değil”
İMO Kahramanmaraş Temsilciliği açıklamasında, afetlerin kader olmadığı, bilim ve mühendislik ışığında hareket edilmesi gerektiği ifade edildi. Açıklamada ülke genelinde güncel ve şeffaf yapı envanteri oluşturulması, kentsel dönüşümün risk temelli kamu politikası olarak uygulanması ve yapı üretim süreçlerinde mühendislik hizmetlerinin eksiksiz yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
Gündeşli, 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden vatandaşları rahmetle andıklarını belirterek, benzer acıların yaşanmaması için bilimsel uyarıların dikkate alınmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
News
